خون دماغ

صاحبان سگ ها ميدانند كه بيني حيوان سالم مرطوب است. اين مطلب غالبا در مورد افراد هم صدق ميكند.
دكتر لوئيس لوري استاد بخش بيماريهاي گوش و حلق و بيني ميگويد: در صورت خود داراي بيني اي نيستيم كه مانند چرم خيس شده مرطوب و لغزنده و آبكي باشد، اما بيني هاي ما روزانه مقدار زيادي ماده مخاطي (مايع بيني كه به آن اصطلاحا پوز گفته ميشود) ترشح ميكند ( در حدود يك ليتر). ماده مخاطي مزبور كه نود و پنج درصد آن آب است هوايي را كه به ريه ها ميفرستيم مرطوب مينمايد.
با بالا رفتن سن و پير شدن، رطوبت بيني به خشكي ميگرايد. غشاء ظريف داخل بيني خشك و شكننده ميگردد، و موجب ميشود كه سياه رگها و سرخ رگها(وريدها و شريانها) تُرُك برداشته و با كمترين فشاري كه به آنها وارد شود پاره شده موجب بروز خون دماغ گردد، و حتي بالا كشيدن ساده بيني يا عطسه اي ملايم ميتواند اين حالت را به وجود آورد.
اگر خون دماغ مدتي طولاني ادامه يابد، مسئله اي جدي تلقي نميشود، ولي البته آزاردهنده و ترساننده ميباشد. خون ريزي بيني را ميتوان با در نظر گرفتن مراتب زير متوقف ساخت.

اولين اقدام
خون ريزي را متوقف سازيد
دكتر جك آمون متخصص بيماريهاي گوش و حلق و بيني ميگويد: براي جلوگيري از خون ريزي بيني سه اقدام زير را ميتوان معمول داشت:
1ــ راست و مستقيم بنشينيد، سر را به جلو خم كنيد تا خون به گلو جريان نيابد.
2ــ با ملايمت هر نوع لخته خون را كه قادر است از بسته شدن رگها جلوگيري كند، از دماغ خارج سازيد. (با فين كردن ملايم).
3ــ بيني را به مدت 10 دقيقه با شست و انگشت سبابه گرفته و فشار دهيد. دكتر آمون ميگويد: بعضي اوقات افراد نميدانند كجا را فشار دهند، اما بيني طوري طراحي شده كه انگشتان ميتوانند به راحتي قسمت نرم بيني را از خارج بگيرند. در زماني كه بيني را گرفته و فشار ميدهيد مقداري خون بيرون مي آيد ــ ولي اگر نسوج پايين سوراخ را بگيريد ميتوانيد از خروج خون جلوگيري كنيد.

راه هاي عاقلانه ديگر
با استفاده از اسپري مانع خون ريزي بيني شويد
اگر براي جلوگيري از خروج خون 10 دقيقه بيني را گرفته و فشار وارد نموديد، اما خون بند نيامد، از اسپري بيني مانند
Afrin يا Neo-Synephrine كه رگها را ميبندند و خون ريزي را متوقف ميكنند استفاده نماييد.
دكتر آمون ميگويد: 4 يا 5 نوبت بيني خون ريز را اسپري كنيد و قسمت نرم بيني را براي 10 دقيقه ديگر بگيريد.

بيني را خشك نگه نداريد
اگر خون دماغ از بيني خشك است و بيني فاقد مخاط(به اصطلاح آب بيني) ميباشد، پوسته يا غشاء داخل بيني را با آب نمك مرطوب نماييد تا از شكاف برداشتن غشاء يا پاره شدن آن جلوگيري كرده باشيد.
دكتر لوري ميگويد: بيني را صبح و شب با آب نمك بشوييد.

بر مصرف دارو نظارت داشته باشيد
دكتر جك بي. آنون متخصص گوش و حلق و بيني ميگويد: داروهايي كه موجب رقت خون شوند، باعث اشكالي در توقف خون ريزي ميگردند. همچنين ممكن است موجب شوند كه خون ريزي بيني تكرار گردد. در اينجا به بعضي از داروها اشاره ميشود كه زمان معمولي توقف خون دماغ را كند مينمايند. يعني آن زمان را طولاني ميكنند.
ــ آسپرين، كه غالبا در اندازه هاي كم براي جلوگيري از حملات قلبي تجويز ميشود.
ــ داروهاي ضد تورم غيراستروئيدي (
NSAIDS) مانند بروفن.
ــ داروهاي ضد گرفتگي (
Anticoagulants) مانند Warfarin (Coumadin) كه براي مشكلات لخته شدن خون تجويز ميشوند.
اگر داروهاي ضد گرفتگي موجب خون دماغ شده اند، سعي كنيد از راهنماييهاي اين بخش بهره گرفته و پس سريعا به پزشك مراجعه كنيد.

خانه را مرطوب سازيد
تنفس هواي گرم در زمستان و هواي سرد در تابستان غشاء مخاطي بيني را خشك كرده و شما را بيشتر مستعد به خون دماغ شدن ميكند.
دكتر لوري ميگويد: به منظور مرطوب نمودن غشاء مخاطي بيني از دستگاه بخوري كه هوا را مرطوب ميسازد بهره گيريد. براي حصول اطمينان از دستگاه بخوري كه سطح رطوبت را بالاي چهل درصد رطوبت معمول نگهدارد، از اندازه گيري هايي كه در فروشگاه هاي الكترونيكي (مانند فروشگاه معروف
Radio Shak) به فروش ميرسند، استفاده كنيد.

از خم شدن يا بلند كردن اجسام سنگين اجتناب نماييد
دكتر آنون ميگويد: گرچه فشار مستقيم روي رگها باعث بند آمدن خون ميشود، اما فشاري كه از داخل رگها وارد گردد باعث جريان مجدد خون ميگردد. از بلند نمودن اشياء سنگين وزن كه به رگها فشار وارد ميكنند پرهيز نماييد. و سر خود را در بالاي قلب بگيريد تا از فشار وارد شدن بر رگها جلوگيري كرده باشيد.

ويتامين ها را در شب مصرف كنيد
اگر استعداد خون دماغ شدن داريد، به قدر كافي ويتامين
C بخوريد، ويتامين C از رگها حفاظت ميكند، و ويتامين K ضرورتا خون ريزي را كنترل مينمايد. مصرف 60 ميلي گرم ويتامين C در روز و 80 ميكروگرم ويتامين K براي جلوگيري از خون دماغ شدن تجويز شده است.
دكتر جان هندرسون متخصص گوش و حلق و بيني ميگويد: براي اين كه از ويتامين ها و مكمل هاي غذايي كه داراي ويتامين و مواد معدني هستند بهترين بهره را ببريد آنها را در شب به مصرف برسانيد.
او توضيح ميدهد: ويتامين ها را در شب ميل كنيد. اگر آنها را در صبح بخوريد فقط به مدت 7 دقيقه در ادرار شما باقي ميمانند. كار كليه ها در زماني كه دراز كشيده و خوابيده ايد كند ميگردد و ويتامين ها به مدت بيشتري در سيستم باقي مانده و جذب ميگردند.

چه زماني بايستي به پزشك مراجعه شود؟
دكتر آنون ميگويد: اگر گرفتن بيني 20 دقيقه طول كشيد و خون بند نيامد بايستي به سرعت به اورژانس مراجعه شود.
همچنين بايد سريعا درصدد كمك هاي پزشكي باشيد، اگر احساس كنيد پس از گرفتن بيني در زماني كه مينشينيد يا مي ايستيد خون به طرف گلو فرو ميرود. اين حالت ممكن است علامت آن باشد كه خون دماغ از ته گلو ايجاد شده و حالتي است كه كرارا به سراغ سالمندان مي آيد. در اين صورت اگر اقدام فوري به عمل نياوريد ممكن است خون بدن را به سرعت از دست بدهيد، زيرا در اين حالت رگهاي بزرگتري كه در پشت دماغ واقع شده اند تحت تاثير واقع گرديده اند
.

  
نویسنده : مريم ميلانی ; ساعت ۱۱:٥٤ ‎ق.ظ روز شنبه ۱٥ فروردین ،۱۳۸۳