چگونه ضريب هوشي كودكم را افزايش دهم ؟

شايد به‌ عنوان‌ والدين‌ كودكان‌ پنج‌ تا نُه‌ساله‌ فكر كنيد، تمام‌ تلاش‌ خود را براي‌ رشد ذهني‌ فرزندانتان‌ انجام‌ داده‌ايد؛ از هنگام‌ نوزادي‌ برايشان‌ كتاب‌ خوانده‌ايد، سرگرميهاي‌ فكري‌ و اسباب‌بازيهاي‌ ذهني‌ برايشان‌ تهيه‌ كرده‌ايد، آنها را با كتابخانه‌ آشنا كرده‌ايد و اكنون‌ هم‌ در يك‌ مدرسه‌ خوب‌ درس‌ مي‌خوانند. اما آيا بايد از اين‌ پس‌ خيالتان‌ راحت‌ باشد؟

اكنون‌ محققان‌ معتقدند كه‌ تحريكات‌ ذهني‌ كودكان‌ از سوي‌ والدين‌ نقشي‌ بسيار مهم‌ در تقويت‌ هوش‌ آنان‌ دارد. مطالعات‌ نشان‌ مي‌دهند ژن‌ و محيط‌ هر دو سهم‌ فراواني‌ در افزايش‌ هوش‌ كودك‌ دارند و در اين‌ راستا عوامل‌ محيطي‌ را سلامت، تغذيه‌ و تربيت‌ خانوادگي‌ معرفي‌ كرده‌اند. براساس‌ يافته‌هاي‌ اخير، حتي‌ اگر ژنها نقش‌ اصلي‌ در ميزان‌ ضريب‌ هوشي‌ افراد داشته‌ باشند، هرگز نمي‌توان‌ تاثير والدين‌ را بر ذهن‌ كودك‌ منكر شد و ناديده‌ گرفت.
به‌خصوص‌ در سالهاي‌ اول‌ زندگي‌ كودك، وقتي‌ مغز هنوز در حال‌ شكل‌گيري‌ و تكامل‌ است، توجهات‌ والدين‌ حتي‌ اگر شركت‌ در بازي‌ ساده‌اي‌ چون‌ دالي‌موشك‌ باشد، به‌ ايجاد مداربنديهاي‌ مغزي‌ پيچيده‌ و ضروري‌ و تقويت‌ آن‌ براي‌ ارتقاي‌ هوش‌ كودك‌ كمك‌ مي‌كند.
كريگ‌ رَمي‌)Craig Ramey( پروفسور روانشناسي‌ كودك‌ مي‌گويد: "واقعاً لازم‌ است‌ والدين‌ بدانند كه‌ چقدر داده‌هايشان‌ به‌ فرزندان‌ مهم‌ و سرنوشت‌ساز است‌ و كودك‌ از سنين‌ بسيار پايين‌ و بدو تولد تحت‌تاثير تربيت‌ والدين‌ قرار مي‌گيرد."
تحقيقات‌ دانشمندان‌ روي‌ دو گروه‌ شاهد و آزمايشي‌ از كودكان‌ نشان‌ داده‌ است‌ كه‌ تجارب‌ و تعاليم‌ دوران‌ كودكي‌ روند رشد و تكامل‌ مغزي‌ را تسريع‌ و تقويت‌ مي‌كند. دو سال‌ اول‌ زندگي‌ به‌نوعي‌ دوره‌ طلايي‌ رشد مغزي‌ كودك‌ است‌ و اين‌ زمان‌ دوران‌ ايجاد ارتباطات‌ مغزي‌ به‌ حساب‌ مي‌آيد. در اين‌ سن‌ در مغز بيش‌ از 300تريليون‌ ارتباط‌ وجود دارد و در همين‌ زمان‌ سلولهايي‌ كه‌ هنوز مرتبط‌ نشده‌اند و مورد استفاده‌ قرار نگرفته‌اند غيرقابل‌ استفاده‌ مي‌شوند.
بنابراين‌ به‌ نظر مي‌رسد به‌ منظور برنامه‌ريزي‌ كمك‌ به‌ ذهن‌ فرزندان‌ محدوديت‌ زماني‌ داريم. دانشمندان‌ معتقدند نيازي‌ نيست‌ براي‌ دستيابي‌ به‌ اين‌ هدف‌ آموزشهاي‌ رسمي‌ خاصي‌ را براي‌ كودك‌ در پيش‌ بگيريم. آنچه‌ ضروري‌ است‌ ايجاد فضاي‌ مناسب‌ و تحريك‌كننده‌ براي‌ تعليم‌ روزمره‌ است‌ و براي‌ اين‌ منظور، متخ صصان‌ رعايت‌ توصيه‌هاي‌ زير را از ابتداي‌ كودكي‌ پيشنهاد مي‌كنند.

. 1به‌ چشمان‌ نوزاد نگاه‌ كنيد

چشمان‌ نوزاد در شش‌ هفتگي‌ تا فاصله‌ 5/17سانتيمتري‌ متمركز مي‌شود و اين‌ دقيقاً به‌ اندازه‌ فاصله‌اي‌ است‌ كه‌ شما كودك‌ را جلوي‌ خود نگه‌ مي‌داريد و به‌ صورت‌ او نگاه‌ مي‌كنيد. اين‌ عمل‌ ارتباطات‌ مغزي‌ را به‌ الگويي‌ تشخيصي‌ كه‌ با هر بار ديدن‌ تقويت‌ مي‌شود تبديل‌ مي‌كند؛ و به‌ كودك‌ كمك‌ مي‌كند در شناخت‌ مفاهيم‌ مشابه‌ و نامتشابه‌ مهارت‌ بهتري‌ كسب‌ كند.

2-. با كودك‌ حرف‌ بزنيد

دكتر هوتنلوچر)Huttenlocher( پروفسور روانشناسي‌ معتقد است: "فرمانهاي‌ اوليه‌ زباني‌ براي‌ كودك‌ بسيار مهم‌اند، زيرا زبان‌ در موفقيت‌ عملكرد ذهني‌ بسيار اهميت‌ دارد؛ و هر درك‌ و استنباطي‌ از زبان‌ به‌ ايجاد توانايي‌ كلامي‌ و بيان‌ صحيح‌ لغات‌ كمك‌ مي‌كند. دامنه‌ لغات‌ كودك‌ بستگي‌ مستقيم‌ به‌ ميزان‌ صحبت‌ والدين‌ طي‌ دو سال‌ اول‌ زندگي‌ او دارد."

 

3-. موسيقي‌ در رشد ذهن‌ كودك‌ مؤثر است‌

موسيقي‌ دنيايي‌ فراتر از ريتم‌ و ملودي‌ به‌ كودك‌ مي‌آموزد. دانشمندان‌ معتقدند تعليم‌ سرودهاي‌ گروهي‌ و نواختن‌ پيانو براي‌ كودكان‌ سه‌ساله‌ به‌تدريج‌ باعث‌ تقويت‌ قدرت‌ استدلال‌ فرازماني‌ آنان‌ مي‌شود. اين‌ كودكان‌ در تركيب‌ و ساخت‌ پازل‌ در مقايسه‌ با بچه‌هايي‌ كه‌ تمرين‌ موسيقي‌ نداشته‌اند، دقيق‌تر و سريع‌تر و در درك‌ مفاهيم‌ رياضي‌ موفق‌ترند.

 

4-. با تشويق، كنجكاوي‌ كودك‌ را تحريك‌ كنيد

همگام‌ با رشد جسماني‌ كودك، قدرت‌ تفكر و انديشه‌ او نيز در حال‌ رشد و شكوفايي‌ است. او ازطريق‌ تجربه‌ وقايع‌ جديد درزندگي‌ دنيا را مي‌شناسد و آن‌ را كشف‌ مي‌كند. نيازي‌ نيست‌ كنجكاوي‌ را به‌ بچه‌ها آموزش‌ دهيم، بلكه‌ بايد وجود سرشار از كنجكاوي‌شان‌ را به‌ صورت‌ هدفمند ارضا كنيم. پدر و مادر با تشويق‌ هر گام‌ كوچك‌ كودك، كمك‌ بزرگي‌ به‌ خلاقيتهاي‌ بزرگ‌تر وي‌ در آينده‌ خواهند كرد.

 

5-. براي‌ اشيا اسم‌ بگذاريد

كودكان‌ حتي‌ پيش‌ از آنكه‌ بتوانند صحبت‌ كنند، قادرند بسياري‌ چيزها براي‌ مثال‌ اجسام‌ مختلف‌ و رنگها را درك‌ كنند. در اين‌ سن‌ اگر به‌ او بگوييد: "عروسك‌ خرسي‌ سفيدت‌ را بياور"، او دقيقاً مي‌داند اين‌ اسم‌ متعلق‌ به‌ كدام‌ اسباب‌بازي‌اش‌ است. بنابراين‌ يكي‌ ديگر از وظايف‌ والدين‌ نامگذاري‌ انواع‌ رنگها، اندازه‌ها و شكلها براي‌ تقويت‌ درك‌ كودك‌ است.

 

. 6-بايستيد و هورا بكشيد
وقتي‌ كودكتان‌ موفق‌ مي‌شود براي‌ اولين‌بار از فنجان‌ آب‌ بخورد و شما فرياد شادي‌ سر مي‌دهيد، اين‌ عمل‌ شما نه‌تنها او را خوشحال‌ مي‌كند، بلكه‌ ارتباطات‌ قشر جلويي‌ مغز و بخش‌ دروني‌ مغز او را كه‌ جايگاه‌ احساسات‌ است، تقويت‌ مي‌نمايد. بين‌ ده‌ تا هجده‌ماهگي‌ اين‌ ارتباطات‌ مغزي‌ شكل‌ مي‌گيرد. براي‌ مثال‌ وقتي‌ اولين‌ گامهاي‌ او را تشويق‌ مي‌كنيد، اين‌ عمل‌ باعث‌ خوشحالي‌ او مي‌شود و در پي‌ آن‌ جرياني‌ از مواد شيميايي‌ در مغز او آزاد مي‌گردد كه‌ اين‌ چرخه‌ را تقويت‌ مي‌كند. در مقابل، هر گونه‌ بي‌تفاوتي‌ و بي‌توجهي‌ والدين‌ به‌ رفتارهاي‌ كودك‌ موجب‌ تقويت‌نشدن‌ چرخه‌ ارتباطات‌ مغزي‌ او مي‌شود و كودك‌ نسبت‌ به‌ انجام‌ كارهاي‌ جديد دلسرد مي‌گردد.

 

7. به‌ توجه‌ خود نسبت‌ به‌ فرزند ادامه‌ دهيد

هرگز توجهات‌ خود را از فرزندانتان دريغ‌ نكنيد. گرچه‌ توجه‌ والدين‌ در سنين‌ پايين‌ براي‌ كودك‌ بسيار مهم‌ است، اما پيشرفت‌ ذهني‌ و هوشي‌ او در اين‌ سنين‌ به‌ پايان‌ نمي‌رسد. شبكه‌هاي‌ عصبي، به‌خصوص‌ آنها كه‌ به‌ احساسات‌ مربوط‌ مي‌شوند تا سنين‌ نوجواني‌ در حال‌ توسعه‌اند. بنابراين‌ با افزايش‌ سن‌ مي‌توانيد به‌ كتاب‌خواندن‌ فرزندتان‌ اهميت‌ بيشتري‌ بدهيد، او را در گفت‌وگوهاي‌ خانوادگي‌ سهيم‌ كنيد، از وي‌ نظر بخواهيد، به‌ او موسيقي‌ بياموزيد و نيز مشوقي‌ مهربان‌ برايش‌ باشيد.
علاوه‌ بر اينها، نقش‌ شما به‌ عنوان‌ پدر و مادر تنها به‌ دوران‌ كودكي‌ و نوجواني‌ محدود نمي‌شود؛ زيرا فرزندان‌ در جواني‌ و بزرگسالي‌ هم‌ به‌ پشتيبان‌ و راهنما نياز دارند.

 

  
نویسنده : مريم ميلانی ; ساعت ۱٠:۱٢ ‎ق.ظ روز یکشنبه ٧ تیر ،۱۳۸۳